Anh Nguyễn Văn Kiên đang điều hành một công ty luật tại TP HCM, là bố của hai cô con gái tuổi 5-12. Gửi VnExpress.net bài viết này, ông bố giải thích: “Mục đích tôi viết là để con gái đọc, có được những kiến thức cơ bản về giới tính, sinh sản và hôn nhân gia đình. Qua quan sát, tôi nhận thấy cháu đã có một số nhận thức tích cực. Vì vậy, tôi muốn chia sẻ bài viết này đến các bạn đọc khác cùng hoàn cảnh, với mong muốn con cái của chúng ta sẽ không nhiều thì ít có được những kiến thức và thông tin cần thiết để đồng hành trong cuộc sống”.

Nghe lạ quá phải không các bạn! Con gái mà lại đi hỏi Ba về giới tính, về sinh sản? Nhưng, nếu hỏi bác sĩ thì có vẻ gì đó nghiêm trọng quá. Hỏi mẹ thì mẹ lại hay ngại ngùng. Vậy thì con cứ hỏi Ba nhé! Ba chẳng phải là bác sĩ, cũng chẳng phải mẹ để có thể hiểu hết những gì con hỏi. Nhưng Ba sẽ tìm hiểu và sẽ cố gắng thẳng thắn trả lời tất cả những câu hỏi của con.

Nào, con gái hãy đặt câu hỏi đi!

1. Con người, sinh vật… đã có từ rất lâu và tồn tại cho đến hôm nay. Vậy, làm cách nào để muôn loài có thể duy trì và tồn tại?

Sự tồn tại của con người, sinh vật phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như tự nhiên, thực phẩm, nước… và một yếu tố quan trọng nữa đó là sự sinh sản. Con người, sinh vật sinh ra, lớn lên, tạo ra các thế hệ kế tục rồi mất đi, cứ như thế, hết thế hệ này đến thế hệ khác.

2. Sinh sản là gì hả Ba?

Sinh sản là một quá trình sinh học tạo ra các sinh vật riêng biệt mới. Sinh sản là một đặc điểm cơ bản của tất cả sự sống, nó duy trì sự sống bằng việc tạo ra các thế hệ sinh vật kế tục nhau. Sinh sản được chia thành hai nhóm chính là sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính.

Sinh sản vô tính là quá trình tạo ra một cá thể mới với các đặc điểm giống hệt cá thể ban đầu mà không có sự đóng góp vật liệu di truyền của một cá thể khác.

Sinh sản hữu tính là một quá trình sinh học tạo ra các cá thể mới (cá thể con) bằng cách kết hợp vật liệu di truyền từ hai cá thể khác nhau của loài: cá thể đực (bố) và cá thể cái (mẹ). Mỗi cá thể bố mẹ góp một nửa yếu tố di truyền tạo ra cá thể con. Điều đó giải thích vì sao con sinh ra thường giống Bố hoặc giống Mẹ hoặc giống cả hai.

3. Có gì khác nhau giữa giống đực và giống cái hả Ba?

Khác nhiều chứ, bản thân chữ đực và cái cũng đã khác rồi. Giống đực hay giống cái được xác định bằng giao tử mà nó sản sinh: giống đực sinh ra các giao tử đực (tinh trùng hay tinh dịch), còn giống cái sinh ra những giao tử cái (tế bào trứng hay noãn tử). Ngoài ra, hệ sinh dục ở giống đực và giống cái cũng rất khác nhau.

Ở người, hệ thống sinh dục nam gồm có: tinh hoàn và bộ phận sinh dục phụ như đường dẫn tinh, tuyến tiền liệt, tuyến hành niệu đạo, túi tinh và dương vật.

Hệ sinh dục nữ là một hệ thống sinh lý trong cơ thể nữ giới với nhiều chức năng phức tạp: giao hợp, tiếp nhận tinh trùng, thụ tinh, cấy thai, nuôi thai và sinh con. Các cơ quan chính trong bộ phận sinh dục phụ nữ nằm trong phần dưới cùng của bụng xuống đến đáy chậu, dưới ruột, trước hậu môn, bao gồm: âm hộ, âm đạo, tử cung, buồng trứng…. Ngực của người phụ nữ cũng là một cơ quan sinh dục với chức năng chính là nuôi con khi còn sơ sinh (tạo sữa và cho con bú).

4. Nghe Ba nói có vẻ hệ sinh dục có chức năng chính là sinh sản?

Đúng rồi, hệ sinh dục có chức năng chính là tạo ra các giao tử như đã nêu và đảm nhận chức năng sinh sản, bao gồm: quan hệ tình dục, thụ thai, nuôi thai, sinh con và nuôi con.

Ngoài ra, một phần của bộ phận sinh dục ở cả nam và nữ còn đảm nhận thêm chức năng khác nữa đó là chức năng bài tiết (bài tiết nước tiểu).

5. Con thấy mọi người rất ngại ngùng khi nói về quan hệ tình dục. Vậy, quan hệ tình dục là gì hả Ba?

Quan hệ tình dục, còn gọi là giao hợp hay giao cấu, thường là chỉ hành vi đưa bộ phận sinh dục đực vào trong bộ phận sinh dục cái. Một loạt cơ co rút làm cho tinh dịch mang tinh trùng (của giống đực) phóng vào âm đạo (của giống cái). Tinh trùng từ âm đạo đi đến cổ tử cung và vào tử cung rồi đến ống dẫn trứng. Có hàng triệu tinh trùng trong một lần xuất tinh để tăng khả năng thụ tinh.

Khi trứng có sẵn ở ống dẫn trứng, tinh trùng sẽ kết hợp với trứng, thụ tinh xảy ra và phôi thai được hình thành. Trứng sau khi thụ tinh rơi xuống tử cung được niêm mạc tử cung giữ lại và nuôi dưỡng. Quá trình mang thai bắt đầu.

Kết quả của quan hệ tình dục trong tự nhiên thường là làm cho cá thể cái mang thai để sản sinh ra các cá thể con cho mục đích duy trì nòi giống.

6. Làm thế nào mà giống đực và giống cái tìm đến với nhau và thực hiện hành vi quan hệ tình dục?

Bản nguyên ban đầu của quan hệ tình dục là làm cho cá thể cái mang thai để sản sinh ra các cá thể con cho mục đích duy trì nòi giống.

Tuy nhiên, trong tự nhiên các cá thể đực và cái không mặc nhiên biết và quan hệ tình dục với nhau mà do sự thôi thúc của bản năng. Thông thường, tới mùa cá thể cái rụng trứng và sẵn sàng thụ thai, cá thể cái sẽ tiết ra một chất dịch (thường có mùi đặc biệt) để thu hút cá thể đực đến giao phối. Việc giao phối sẽ tạo ra cảm giác thích thú nhất định ở cá thể đực lẫn cá thể cái vì vậy nó thúc đẩy các cá thể này tìm và thực hiện hành vi giao phối với nhau.

Ở con người, quan hệ tình dục ngoài ý nghĩa sinh sản và duy trì nòi giống truyền thống còn có thêm các ý nghĩa và chức năng xã hội. Nó thúc đẩy tình thân mật và tạo ra sự gắn kết mạnh mẽ giữa các cá nhân với nhau mà được chúng ta gọi là tình yêu và ở mức độ cao hơn là hôn nhân và gia đình.

7. Quan hệ tình dục có gây ảnh hưởng đến sức khỏe không Ba?

Chắc chắn là có ảnh hưởng rồi. Kết quả của quan hệ tình dục thường là làm cho người phụ nữ mang thai và sinh con. Thử tưởng tượng ta quan hệ tình dục để rồi ta mang thai. Bụng ta lớn ra, tâm sinh lý thay đổi, cơ thể dễ mệt mỏi, nặng nề, rồi nguy cơ sẩy thai… Sau 9 tháng 10 ngày, một đứa bé được sinh ra, nhỏ xíu, yếu ớt, luôn luôn có nguy cơ bị bệnh tật, khóc lóc… Và ta sẽ phải chăm sóc nó, cho nó ăn, nuôi dạy nó thành người. Thử tưởng tượng, nếu ta chưa biết hoặc chuẩn bị kỹ cho tất cả những hậu quả ấy thì quan hệ tình dục quả thật sẽ gây hậu quả khôn lường.

Ngoài ra, quan hệ tình dục có thể là một trung gian truyền bệnh. Các bệnh có nguy cơ cao lây qua đường tình dục như:

- Bệnh AIDS gây ra bởi HIV lây truyền chủ yếu qua quan hệ tình dục, được mệnh danh căn bệnh thế kỷ. AIDS là căn bệnh gây chết người hàng đầu trong số những căn bệnh nguy hiểm hiện được biết đến.

- Bệnh Chlamydia là một bệnh đặc biệt nguy hiểm vì nhiều người nhiễm bệnh không có triệu chứng. Khi không được chữa trị kịp thời, bệnh Chlamydia có thể dẫn đến nhiều biến chứng, đặc biệt là với phụ nữ (có thể làm mất khả năng sinh đẻ sau này).

- Bệnh Giang mai (lậu) gây ra đau đớn ở cơ quan sinh dục. Trong trường hợp nghiêm trọng nếu không được chữa trị, bệnh giang mai có thể gây biến chứng cho tim, mạch, não, mắt và xương, trong một số trường hợp có thể gây tử vong.

- Bệnh Viêm gan siêu vi B cũng có thể bị lây nhiễm qua quan hệ tình dục. Bệnh này nếu không được điều trị kịp thời có thể gây suy gan, xơ gan hoặc ung thư gan.

8. Vậy, làm thế nào để có thể quan hệ tình dục an toàn?

An toàn ở đây được hiểu không chỉ là an toàn về sức khỏe mà còn an toàn cả về điều kiện gia đình, xã hội của người quan hệ tình dục.

- Do quan hệ tình dục sẽ ảnh hưởng đến tâm sinh lý người, nên chỉ được thực hiện khi cả người phụ nữ và đàn ông đã phát triển đầy đủ về tâm sinh lý (ít nhất phải trên 18 tuổi).

- Do quan hệ tình dục có thể làm cho người phụ nữ mang thai và sinh con, nên trước khi thực hiện, cả hai cần phải xuất phát từ những mối quan hệ thân thiết giữa hai người (hôn nhân) và có thể đảm bảo các điều kiện để sinh con và nuôi dạy con cái sau này. Nếu chưa sẵn sàng để có con, cần áp dụng các biện pháp tránh thai (uống thuốc ngừa thai, mang bao cao su, đặt vòng ở phụ nữ…).

- Do quan hệ tình dục có thể là một trung gian truyền bệnh nên cần áp dụng cách thức phù hợp để giảm các nguy cơ lây nhiễm. Sử dụng bao cao su và dụng cụ che răng được khuyến khích rộng rãi như là cách thức để ngăn ngừa nguy cơ nhiễm các bệnh lây qua đường tình dục.

9. Nghe Ba nói về tuổi quan hệ tình dục phải trên 18 tuổi, điều này căn cứ do đâu vậy Ba?

Ở độ tuối này, cả nam và nữ đều đã có suy nghĩ chín chắn để có thể biết và có thể chuẩn bị kỹ cho tất cả những hậu quả có thể xảy ra.

Để đảm bảo điều kiện trên, đa số các nước đều có luật xác định rõ tuổi tối thiểu để có thể quan hệ tình dục mà không trái pháp luật. Ở Việt Nam, không có quy định cụ thể tuổi có thể quan hệ tình dục, nhưng mọi hành vi quan hệ tình dục với người dưới 16 đều bị xem là trái pháp luật và sẽ bị xử lý hình sự.

Quan hệ tình dục với một người mà không được người đó đồng ý hoặc với người trong tình trạng không có năng lực hành vi (bị bệnh tâm thần hoặc ở trong tình trạng không kiểm soát được hành vi…) thì được gọi là hiếp dâm và bị coi là một tội ác nghiêm trọng và sẽ bị xử lý hình sự.

10. Ở trường con nghe nhiều người nói về tuổi vị thành niên. Vậy tuổi vị thành niên có phải là 18 tuổi không Ba?

Người vị thành niên là người đang chuyển tiếp từ trẻ con sang người trưởng thành và theo Tổ chức y tế thế giới (WHO) thì có tuổi từ 10 đến 19 tuổi.

Khi bước vào tuổi vị thành niên, về mặt tâm sinh lý của người vị thành niên có nhiều biểu hiện thay đổi:

- Vóc dáng: Chiều cao tăng nhanh, cơ bắp to lên (nam), hông nở nang, lớp mỡ dưới da dầy lên (nữ), cơ quan sinh dục phát triển, mọc lông, ngực phát triển, giọng nói thay đổi, nổi cụt yết hầu (nam), hành kinh (nữ), mộng tinh (nam), có thể xuất hiện mụn trứng cá, có thể có mùi cơ thể do các tuyến mồ hôi tăng cường hoạt động…

- Tâm sinh lý – xã hội: người vị thành niên quan tâm và lo lắng trước những thay đổi của cơ thể, tình cảm với bạn khác giới phát triển, thích độc lập, muốn gần bạn bè hơn cha mẹ, tò mò, thích tự khám phá thế giới xung quanh…

11. Ba nói một trong những biểu hiện ở tuổi vị thành niên ở nữ là hành kinh. Vậy hành kinh, kinh nguyệt là gì hả Ba?

Kinh nguyệt là tập hợp các thay đổi sinh lý lặp đi lặp lại (thông thường là hàng tháng) ở cơ thể phụ nữ dưới sự điều khiển của hệ hormone sinh dục.

Trong chu kỳ kinh nguyệt, cơ thể phụ nữ trưởng thành phóng thích một trứng (đôi khi 2 trứng, có thể dẫn đến hình thành 2 hợp tử và sinh đôi) vào giai đoạn phóng noãn (rụng trứng). Nếu sự thụ tinh không xảy ra, tử cung loại bỏ lớp nội mạc, quá trình loại bỏ nội mạc được gọi là hành kinh và biểu hiện ra bên ngoài là có kinh tức là khi phần nội mạc tử cung và các sản phẩm của máu được loại ra khỏi cơ thể qua âm đạo. Mặc dù nó thường được gọi là máu, nhưng thành phần của nó khác với máu theo cách hiểu thông thường (máu tĩnh mạch).

Hành kinh là dấu hiệu người phụ nữ không mang thai. Tuy nhiên, điều này không chắc chắn vì đôi khi có hiện tượng chảy máu trong giai đoạn sớm của thai kỳ. Trong tuổi sinh sản, không hành kinh là dấu hiệu đầu tiên nghi vấn một phụ nữ có thể có thai. Trễ kinh là khi giai đoạn hành kinh theo mong đợi đã đến nhưng không xảy ra, và người phụ nữ có thể đã thụ thai.

Hành kinh là hiện tượng bình thường của tiến trình tự nhiên theo chu kỳ xảy ra ở phụ nữ khỏe mạnh giữa tuổi dậy thì và cuối tuổi sinh sản. Tuổi trung bình của hành kinh lần đầu là 12 tuổi, nhưng có thể xảy ra bất cứ lúc nào từ 8 đến 16 tuổi. Lần kinh cuối, mãn kinh, thường xảy ra vào giữa độ tuổi 45 và 55.

12. Ba nói pháp luật cấm quan hệ tình dục với người dưới 16 tuổi và như vậy cũng cấm quan hệ tình dục với người vị thành niên, điều này chắc có nguyên nhân?

Chắc chắn rồi. Người vị thành niên là người đang chuyển tiếp từ trẻ con sang người trưởng thành, tâm sinh lý phát triển chưa đầy đủ nên nếu quan hệ tình dục ở tuổi vị thành niên có thể sẽ gây ra rất nhiều hậu quả:

- Về tâm lý – xã hội: Trí tuệ không phát triển đầy đủ do tâm trạng bất ổn, lo lắng hoặc bực bội, không tập trung học tập, giảm trí nhớ, đánh mất những cơ hội học tập, phát triển nghề nghiệp (nếu có thai và sinh con sớm), không đảm bảo kinh tế cho việc nuôi con, không tìm thấy hạnh phúc thật sự trong cuộc sống…

- Về sức khỏe: Có thai và phải sinh con ngoài ý muốn, để lại những hậu quả trước mắt và lâu dài như: Mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục, viêm nhiễm phụ khoa, tai biến nạo hút thai, con nhẹ cân, sinh khó có thể dẫn đến tử vong cả mẹ và con hoặc vô sinh…

13. Vậy, người vị thành niên nên làm và không nên làm gì để có thể phát triển ổn định ở lứa tuổi của mình?

- Những điều nên làm:

a. Chủ động tìm hiểu kiến thức về sức khỏe sinh sản, bệnh lây truyền qua đường tình dục từ cha mẹ, sách báo, thầy cô, anh chị và bạn bè.

b. Nên tâm sự những điều lo lắng, băn khoăn, thắc mắc với cha mẹ, những người thân, tin cậy, có kiến thức và có trách nhiệm.

c. Tránh xa những hình ảnh khiêu dâm, tệ nạn ma túy, cờ bạc.

d. Có thời gian biểu học tập, nghỉ ngơi, hoạt động thể dục thể thao điều độ.

d. Thiết lập tình bạn, tình bạn khác giới trong sáng, thủy chung, tôn trọng và giúp đở lẫn nhau cùng tiến bộ.

- Những điều không nên làm:

a. Quen và quan hệ với những bạn bè không tốt.

b. Yêu quá sớm.

c. Thử quan hệ tình dục.

d Thử dùng thuốc lá, rượu, ma túy và những chất có khả năng làm mất kiểm soát về hành vi.

e. Đi chơi riêng với bạn khác giới, vào những chỗ vắng, tối tăm.

f. Tiếp hoặc gặp bạn hoặc người khác giới khi nhà vắng người hoặc ở những nơi vắng người.

14. Ba nói quan hệ tình dục nên xuất phát từ những mối quan hệ thân thiết giữa hai người khác giới (quan hệ hôn nhân), vậy hôn nhân là gì ạ?

Hôn nhân thường là sự kết hợp giữa một người đàn ông được gọi là chồng và một người đàn bà được gọi là vợ về mặt tình cảm, xã hội, hoặc tôn giáo một cách hợp pháp. Hôn nhân thường là kết quả của tình yêu. Về mặt xã hội, lễ cưới thường là sự kiện đánh dấu sự chính thức của hôn nhân. Về mặt luật pháp, đó là việc đăng ký kết hôn.

Nói cách khác, hôn nhân là sự kết hợp đặc biệt giữa một nam và một nữ dựa trên nguyên tắc bình đẳng, tiến bộ, một vợ một chồng nhằm xây dựng gia đình hòa thuận ,hạnh phúc và bền vững. Hôn nhân được khởi đầu bằng một sự kiện pháp lý là kết hôn và kết thúc bằng một sự kiện pháp lý là ly hôn (hoặc một trong hai người chết).

Ở Việt Nam và nhiều nước, quan hệ hôn nhân một vợ một chồng là bắt buộc và được pháp luật bảo vệ. Người đang có vợ hoặc có chồng mà sống chung với người khác như vợ chồng là vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý hình sự.

Theo pháp luật hôn nhân và gia đình Việt Nam, tuổi để kết hôn của nam phải từ 20 tuổi trở lên và của nữ là từ 18 tuổi trở lên.

15. Gia đình là kết quả của hôn nhân, vậy gia đình là gì hả ba?

Gia đình là một cộng đồng người sống chung và gắn bó với nhau bởi các mối quan hệ tình cảm, hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng và giáo dục. Như vậy, có thể thấy gia đình có các chức năng cơ bản sau:

- Tái tạo ra một thế hệ mới bao gồm cả việc sinh đẻ và giáo dục đào tạo;

- Nuôi dưỡng, chăm sóc nhau giữa các thành viên trong gia đình.

16. Nhân tiện, Ba nói cho con nghe một chút về Gia đình Việt Nam đi Ba?

Theo phong tục tập quán người Việt, các thành viên trong gia đình thường về tụ hội đông đủ vào dịp Tết Nguyên đán hằng năm. Ngoài ra các dịp đám cưới, đám tang, đám giỗ cũng là dịp để các thành viên trong gia đình tập hợp lại.

Gia đình Việt Nam có đặc điểm là nhiều thế hệ sống chung trong cùng một mái nhà. Mỗi gia đình thường có ba thế hệ sống chung với nhau: ông bà – cha mẹ – con cái. Đối với gia đình Việt Nam thì người trụ cột là người chồng (hoặc người cha).

Ngày 28 tháng 6 hàng năm là Ngày gia đình Việt Nam.

17. Con thấy ở Việt Nam mình dùng nhiều thuật ngữ khác nhau để chỉ các thành viên trong gia đình. Ba có thể nói sơ cho con biết về các mối quan hệ trong gia đình được không?

Ngoài hai từ chính thống cha và mẹ, các vùng khác nhau có những từ khác nhau như bố, ba, thầy để chỉ cha và má, u, mạ để chỉ mẹ.

Một số từ để chỉ mối quan hệ nếu có trong gia đình như: ông nội là cha của cha, bà nội là mẹ của cha, ông ngoại là cha của mẹ, bà ngoại là mẹ của mẹ.

- Miền Nam: bác (trai) là anh của cha, bác gái là vợ của anh của cha, chú là em trai của cha, thím là vợ của chú, cô là chị hoặc em gái của cha. Cậu là anh hoặc em trai của mẹ, mợ là vợ của cậu. Dì là chị hoặc em gái của mẹ. Dượng là chồng của cô hoặc dì. Thông thường để gọi một người trong gia đình người ta dùng từ chỉ mối quan hệ kết hợp với thứ của người đó (nếu có quan hệ huyết thống) hoặc thứ của chồng hoặc vợ người đó (nếu không có quan hệ huyết thống) chẳng hạn như chú tư, vợ của chú tư được gọi là thím tư. Con trong gia đình được gọi từ thứ hai (con đầu) trở đi, không có con cả.

- Miền Bắc: bác là anh hoặc chị của cha hoặc mẹ, vợ hoặc chồng của bác cũng được gọi là bác, chú là em trai của cha ngoài ra chú còn dùng để gọi chồng của cô hoặc chồng của dì, cô là em gái của cha, ngoài ra cô còn dùng để gọi vợ của chú, cậu là em trai của mẹ, mợ là vợ của cậu, dì là em gái của mẹ. Thông thường để gọi một người trong gia đình người ta dùng từ chỉ mối quan hệ kết hợp với tên của người đó. Con trong gia đình được gọi theo thứ tự cả, hai, ba, tư.

Anh em bà con (họ hàng): con của chú bác gọi là anh chị em chú bác (anh chị em con chú con bác), con của dì gọi là anh chị em bạn dì (anh chị em con dì), con của cô cậu gọi là anh chị em cô cậu (anh chị em con cô con cậu).

Dâu rể: gọi theo vợ hoặc chồng là người có quan hệ huyết thống với mình kết hợp với từ dâu hoặc rể ví dụ như con dâu, con rể, anh rể, em rể, chị dâu, em dâu. Hai người chồng của hai chị em gái miền Nam gọi là anh em cột chèo, miền Bắc gọi là anh em đồng hao hoặc đứng nắng. Hai người vợ của hai anh em trai gọi là chị em bạn dâu.

Khi sinh con, thông thường sẽ đặt tên con theo họ cha. Tuy nhiên điều này không bắt buộc và cũng có nhiều trường hợp con sinh ra được đặt tên theo họ của mẹ.

18. Con nghe người ta nói nhiều đến “Kế hoạch hóa gia đình”, vậy “Kế hoạch hóa gia đình” là gì hả Ba?

Ở các nước đang phát triển, vì tỷ lệ sinh cao làm dân số tăng cao, chính phủ thực hiện các chính sách để người dân giảm (hoặc trong một số trường hợp là tăng) số con trong gia đình. Đây gọi là kế hoạch hóa gia đình.

Ở Trung Quốc, chính sách một con làm giảm đáng kể tốc độ tăng dân số của nước này. Ở Việt Nam, chính quyền khuyến khích mỗi gia đình chỉ nên có một đến hai con. Trong khi đó, ở nhiều nước phát triển như nhiều nước Châu Âu và Hàn Quốc, Nhật Bản, chính phủ có biện pháp khuyến khích gia đình có thêm con nhằm tránh giảm dân số.

Nguyễn Văn Kiên

Ảnh minh họa

Cụ thể, theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, Nghị định 152/2006/NĐ-CP ngày 22/12/2006 của Chính phủ hướng dẫn một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc, đối tượng tham gia BHXH bắt buộc thực hiện mức đóng BHXH như sau:

Người lao động đóng bằng 7% mức tiền lương, tiền công làm căn cứ đóng BHXH (hiện nay là 6%); người sử dụng lao động đóng bằng 17% (hiện nay là 16%).

Tổng mức đóng góp vào quỹ BHXH bắt buộc của cả người lao động và người sử dụng lao động là 24% (trong đó: 3% đóng góp vào quỹ ốm đau, thai sản; 1% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và 20% vào quỹ hưu trí, tử tuất).

Riêng đối với đối tượng hạ sỹ quan, binh sỹ quân đội nhân dân và hạ sỹ quan, chiến sỹ công an nhân dân phục vụ có thời hạn, người sử dụng lao động đóng BHXH cho đối tượng này bằng 21% mức lương tối thiểu chung (trong đó: 1% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; 20% vào quỹ hưu trí, tử tuất).

Đối tượng tham gia BHXH tự nguyện đóng góp bằng 20% mức thu nhập người lao động lựa chọn đóng BHXH (hiện nay là 18%).

- Những vụ ngoại tình bị xử lý hình sự, phạt tù giam, tù án treo như người đàn ông ở ngoại thành Hà Nội vừa qua rất hiếm hoi; trong khi thực trạng quan hệ ngoài chồng vợ rất phổ biến. Theo ông, tại sao khó đưa ra tòa như vậy?

- Trước hết phải khẳng định những người có cuộc sống như vợ chồng với người khác dù đã kết hôn là rất phổ biến ở Việt Nam. Bản thân tôi chứng kiến rất nhiều đôi như vậy, chẳng hạn vợ ở quê, chồng lên Hà Nội làm, rồi cặp bồ với người ở nơi mới… Tuy nhiên, số lượng những trường hợp như vậy bị tòa xử lý rất hiếm. Tôi cho rằng để xảy ra điều này một phần là do ý thức người dân không muốn ồn ào, họ có lòng tự trọng cao, không nghĩ rằng tố cáo việc làm sai trái của chồng (hoặc vợ) là có thể bỏ tù được người ngoại tình. Đa số người dân không nghĩ hoặc không biết rằng có luật quy định về việc này.

- Theo luật pháp Việt Nam, người ngoại tình có thể bị xử lý theo những hình thức nào?

Tùy theo mức độ nặng nhẹ mà người ngoại tình sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý hình sự. Cụ thể, với mức xử phạt hành chính:

Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 500.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

a) Đang có vợ (chồng) mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác nhưng chưa gây hậu quả nghiêm trọng;

b) Chưa có vợ (chồng) mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng (vợ) nhưng chưa gây hậu quả nghiêm trọng.

Tòa án cũng sẽ buộc chấm dứt quan hệ hôn nhân trái pháp luật đối với người vi phạm.

Người ngoại tình chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi: hành vi của họ gây hậu quả nghiêm trọng (có thể làm làm cho gia đình của một hoặc cả hai bên tan vỡ dẫn đến ly hôn, vợ hoặc chồng, con vì thế mà tự sát…) hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm. Khi đó, họ bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm.

Trường hợp tòa án đã có quyết định tiêu hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó, thì bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

- Theo ông, những quy định pháp luật đủ sức răn đe người ngoại tình hay không?

- Tôi cho rằng chưa một chút nào. Việc xử phạt hành chính như hiện nay là quá thấp. Ngoài ra, những trường hợp đã bị xử phạt hành chính rồi, nhưng sau đó tiếp tục tái phạm thì ít khi bị xử lý hình sự tiếp, do vậy không có tác dụng răn đe. Còn mức xử phạt hình sự như hiện nay tuy không phải là quá nhẹ, nhưng cái chính là chúng ta làm không nghiêm, khiến người dân nhờn luật, không sợ. Tổng số vụ ngoại tình bị xử lý trên cả nước mà tôi biết đến nay chưa đầy 10 trường hợp, và hầu như người dân còn không biết đến, thì làm sao họ sợ được!

Trường hợp này cũng giống như việc chúng ta có quy định xử phạt người đi bộ vi phạm luật giao thông, nhưng đến nay trên toàn quốc chỉ mới có 1 người bị xử lý! Con số ít ỏi này chẳng giúp đánh động gì người dân cả.

- Khi bị chồng (vợ) ngoại tình, người bạn đời (và có thể cả con) thường tổn thương sâu sắc, chủ yếu là những tổn thương không thể tính được như tâm lý nặng nề, trầm cảm, sa sút sức khỏe… Tại sao luật không căn cứ vào những điều này để xử phạt mà phải chờ đến khi có “hậu quả nghiêm trọng”?

- Thực tế quả như vậy. Cho đến nay, nghị quyết của Tòa án tối cao mới chỉ sử dụng phương pháp liệt kê để tính ra những hậu quả cụ thể, thấy được của việc ngoại tình, ví dụ vợ (chồng) vì thế mà phạm tội, con vì thế mà phạm tội, hay vợ (chồng) tự sát…, chứ chưa đưa ra các phương pháp khác để xác định các hậu quả không đếm được. Căn cứ vào những bằng chứng cụ thể này cơ quan điều tra sẽ khởi tố. Còn nếu không có các căn cứ cụ thể ấy, họ sẽ rất e dè.

- Xu hướng ngoại tình đang ngày một gia tăng, đứng ở góc độ nghề nghiệp của mình, ông lý giải nguyên nhân tại sao?

- Ngày nay, xã hội đã không còn quá khắt khe với hiện tượng ngoại tình. Thêm nữa, cuộc sống người dân vẫn còn vất vả, do vậy khi gặp chuyện “ăn chả ăn nem”, họ không thấy quá nặng nề nữa, không đủ sức mà soi xét người khác, và vì thế người ngoại tình cũng bớt e dè, ngày càng trở nên phổ biến.

Tôi cho rằng để dẹp nạn này, pháp luật cần có những quy định cụ thể hơn, cần đưa ra xử lý hình sự nhiều trường hợp hơn để tạo dư luật tốt, khiến những người đã và đang ngoại tình phải nhìn lại mình để điều chỉnh hành vi.

VnExpress

Bộ Lao động Thương Binh và Xã hội đang chủ trì 5 đề án lớn liên quan đến tiền lương gồm: Đề án lương tối thiểu; Quan hệ tiền lương; Lương cho sản xuất kinh doanh; Lương cho người có công và Bảo hiểm xã hội.

Đối với dự án Quan hệ tiền lương, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đang nghiên cứu việc áp dụng hệ số tối đa trên cơ sở chức năng cao nhất hoặc tùy theo mức độ phức tạp của công việc. Theo đó, hệ số tối đa dự kiến có thể được nâng lên 15 thay cho mức 13 hiện tại, áp dụng đối với chuyên viên cao cấp bậc 3. Mức trung bình được nâng từ 2,34 lên 3,5. Khi đó ứng với các mức tối thiểu – bình quân – tối đa lần lược là hệ số 1 – 3,5 và 15.

Như vậy, nếu ứng hệ số trên với lương tối thiểu hiện hành thì các mức tối thiểu – trung bình và tối đa sẽ lần lượt là 830.000 đồng – 2,905 triệu đồng và 12,45 triệu đồng một tháng. Còn nếu tính theo mức tối thiểu 1,05 triệu đồng mà Quốc hội đang xem xét thì tính theo hệ số mới, mức lương sẽ lần lượt là 1,05 triệu đồng (bậc 1) – 3,675 triệu đồng (hệ số 3,5) và 15,75 triệu đồng (hệ số 15).

Nguồn tin có thẩm quyền từ Bộ Lao động Thương binh và Xã hội chia sẻ việc tính toán các mức lương tối thiểu – bình quân và tối đa không có gì phức tạp. Mấu chốt vấn đề nằm trong kế hoạch cải cách hệ thống tiền lương mà các đơn vị chức năng thuộc Bộ đang nghiên cứu là hệ số cao nhất nên tính theo chức danh hay theo mức độ phức tạp của công việc. Hiện nay, hệ số cao nhất 13 áp dụng với chức danh Tổng bí thư – Chủ tịch nước. Còn nếu căn cứ vào mức độ phức tạp của công việc thì hệ số cao nhất áp dụng với chuyên gia cao cấp.

“Tất cả các mức kể trên là đưa ra để bàn. Sau khi chốt phương án cuối cùng chúng tôi sẽ đưa ra lấy ý kiến các bộ ngành, sau đó trình Chính phủ xem xét”, nguồn tin này nói.

Trong báo cáo gửi Quốc hội về dự toán ngân sách Nhà nước năm 2012, Chính phủ cũng đặt mục tiêu sẽ ưu tiên các khoản chi cho con người, trong đó có việc cải cách hệ thống tiền lương, đảm bảo các vấn đề về an sinh xã hội.

VnExpress

Kể từ hôm nay (10/10), giới luật sư bắt buộc phải mặc bộ trang phục chung thống nhất khi tham gia các phiên tòa. Nếu các luật sư vi phạm, giai đoạn đầu Liên đoàn Luật sư Việt Nam chủ yếu chỉ nhắc nhở nhưng về lâu dài sẽ có quy chế xử lý kỷ luật.

Đồng phục phù hợp khí hậu

Trước đây, tại phiên họp lần thứ IX diễn ra tại tỉnh Lâm Đồng, Ban Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 11 ngày 7/3/2011, nội dung là đồng ý với tờ trình của Ban Thường vụ Liên đoàn về trang phục chung, thống nhất dành cho giới luật sư khi tham gia phiên tòa kể từ ngày 10/10.

Mối quan tâm lớn nhất của giới luật sư là trang phục chung, thống nhất phải phù hợp với thời tiết, khí hậu của từng vùng miền và của cả năm. Khí hậu ở các tỉnh miền Bắc có mùa đông rất lạnh, trong khi miền Nam quanh năm nóng và có độ ẩm cao. Do vậy, trang phục chung của luật sư phải đảm bảo được là mặc ấm vào mùa đông và thoáng mát vào mùa hè.

Theo mẫu chung của Liên đoàn Luật sư, trang phục cho luật sư nam và nữ đều cùng veston đen, áo sơ mi trắng do các luật sư tự may theo mẫu của Liên đoàn. Cà vạt màu xám lông chuột do Liên đoàn thống nhất may. Trên ngực trái của trang phục luật sư đeo huy hiệu có hình logo của Liên đoàn. Mùa đông, các luật sư phải mặc đủ cả bộ trang phục trên, còn mùa hè có thể không phải mặc áo veston.

Bước đầu chỉ nhắc nhở luật sư vi phạm

Luật sư Lê Thúc Anh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cho biết: Việc chọn ngày 10/10 để các luật sư bắt đầu mặc trang phục chung khi tham gia phiên tòa xuất phát từ ý nghĩa đó là ngày Bác Hồ ký Sắc lệnh 46 (tháng 10/1945) về việc thành lập các tổ chức, các đoàn thể luật sư.

Theo ông Anh, đã từ lâu VKS và tòa án đều đã có trang phục thống nhất cho cán bộ ngành mình khi tham gia phiên tòa. Trong khi đó, giới luật sư lại chưa có trang phục chung nên nhiều lúc việc ăn mặc của một số luật sư còn chưa nghiêm túc. Do vậy, khi có trang phục chung, hình ảnh và vị thế của luật sư chẳng những được nâng cao mà còn góp phần làm cho không khí phiên tòa thêm nghiêm trang.

Ông Anh cho biết thêm đa số các đoàn đều đã triển khai đến các thành viên của mình về việc mặc trang phục chung. Với các đoàn có hoàn cảnh và điều kiện khó khăn chưa triển khai thì Liên đoàn sẽ xem xét, tìm nguyên nhân để cùng tháo gỡ. Trong giai đoạn đầu, Ban Thường vụ Liên đoàn chủ yếu nhắc nhở những luật sư không mặc trang phục chung theo quy định khi tham gia phiên tòa. Về lâu dài, Ban Thường vụ sẽ có văn bản quy định về việc xử lý trách nhiệm cụ thể nếu các luật sư vi phạm.

Theo Hồng Tú

 Pháp luật TPHCM

Bắt đầu triển khai việc miễn thuế thu nhập cá nhân. Ảnh: Hoàng Hà.

Theo yêu cầu của Bộ Tài chính, cục thuế địa phương cần thông báo cho các doanh nghiệp, hộ, cá nhân không thực hiện khấu trừ đối với trường hợp chi trả cổ tức kể từ ngày 1/8/2011 (trừ cổ tức do các ngân hàng cổ phần, quỹ đầu tư tài chính, tổ chức tín dụng chi trả cho cá nhân). Đồng thời, cũng thời điểm này, các hoạt động giao dịch chứng khoán trên sàn được áp dụng tỷ lệ khấu trừ thuế, giảm 50% so với cũ. Theo đó, mức khấu trừ áp dụng đối với các hoạt động giao dịch này sẽ giảm từ tỷ lệ 0,1% như trước đây xuống còn 0,05%.

Bên cạnh đó, từ tháng 8/2011, tạm khấu trừ theo tỷ lệ 0,05% đối với các giao dịch chứng khoán trên các sàn giao dịch, thay thế cho tỷ lệ 0,1% trước đây.

Cũng theo yêu cầu của Bộ Tài chính, từ tháng 8/2011 đến hết tháng 12/2011, bắt đầu miễn thuế thu nhập cá nhân đối với các trường hợp hưởng lương và cá nhân kinh doanh có thu nhập tính thuế nằm trong bậc một của biểu thuế lũy tiến từng phần. Việc miễn thuế này được Quốc hội thông qua trong kỳ họp tháng 7 vừa qua nhằm hỗ trợ cho những người làm công ăn lương trong bối cảnh giá cả tăng cao…

Theo đó, các khoản thu nhập nằm trong diện được miễn thuế, gồm, cá nhân không có người phụ thuộc, thu nhập từ trên 4 triệu đồng đến 9 triệu đồng mỗi tháng. Cá nhân có 1 người phụ thuộc thu nhập từ trên 5,6 triệu đồng đến 10,6 triệu đồng mỗi tháng và cá nhân có 2 người phụ thuộc thu nhập từ trên 7,2 triệu đồng đến 12,2 triệu đồng mỗi tháng…

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo cục thuế phối hợp với các cấp bộ ngành, địa phương, vận động doanh nghiệp, hộ kinh doanh nhà trọ, hộ, cá nhân chăm sóc, trông giữ trẻ, cung ứng suất ăn ca cho công nhân, người lao động, sinh viên… thực hiện việc giữ ổn định mức giá cho thuê nhà trọ, suất ăn ca, trông giữ trẻ em như với mức giá cuối năm 2010, triển khai tổ chức thực hiện giảm 50% mức thuế khoán kể từ ngày 1/8/2011.

VnExpress

Một số bất cập của Luật Doanh nghiệp đã bộc lộ ngay từ khâu đăng ký kinh doanh.

Nhiều ý kiến khẳng định Luật Doanh nghiệp năm 2005 đã có giá trị điều chỉnh thiết thực đối với các loại hình doanh nghiệp không phân biệt hình thức sở hữu và thành phần kinh tế. Tuy vậy, sau 5 năm triển khai, luật này đã bộc lộ nhiều điểm hạn chế, thiếu sót cần chỉnh sửa, để một mặt tạo điều kiện hơn nữa cho các nhà kinh doanh trong quá trình thực hiện quyền tự do kinh doanh, mặt khác tăng cường tính hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý Nhà nước đối với doanh nghiệp.

Đang bị “gặm nhấm”

Luật sư Trương Thanh Đức, luật gia của Maritime Bank cho rằng có sự chồng chéo giữa Luật Doanh nghiệp và các luật chuyên ngành trong vấn đề cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và giấy phép thành lập doanh nghiệp.

Cụ thể, Luật Doanh nghiệp là luật quy định về thành lập, tổ chức hoạt động đối với các loại hình doanh nghiệp; nhưng bên cạnh đó, các luật chuyên ngành cũng quy định về cấp giấy chứng nhận đầu tư hay giấy phép thành lập đối với các doanh nghiệp kinh doanh trong các ngành nghề đặc thù. Vì vậy, việc có nhiều văn bản pháp luật hướng dẫn dẫn đến tình trạng không biết ứng xử với luật như thế nào.

Ở một góc nhìn khác, bà Lê Nga, luật sư của Công ty Luật Hà Việt lại nhìn nhận rằng, sự chồng chéo những văn bản pháp luật hay thiếu những quy định hướng dẫn mới… khiến ngay cả những công ty làm tư vấn cũng gặp khó trong tư vấn luật.

Bà Nga lấy ví dụ, một chi nhánh của một công ty đã hoạt động tại Hà Nội được 10 năm nay nhưng do yêu cầu phát triển và nhu cầu thực tiễn hoạt động, chi nhánh này muốn được “nâng cấp” thành công ty mà vẫn kế thừa toàn bộ quyền và nghĩa vụ của chi nhánh.

“Tuy nhiên, do thiếu những quy định hướng dẫn nên việc chuyển đổi từ chi nhánh thành công ty trở nên rất khó khăn, và cũng không thể “vô duyên” yêu cầu giải thể chi nhánh này để thành lập một công ty mới”, bà Nga bức xúc nói.

Vì vậy, bà Nga cho rằng, việc chồng chéo những văn bản pháp luật, hay thiếu những quy định hướng dẫn mới… ngay từ khâu đăng ký kinh doanh đã làm vô hiệu hóa Luật Doanh nghiệp trong những ngành nghề, lĩnh vực này hay nói cách khác, các luật chuyên ngành đang “gặm nhấm” Luật Doanh nghiệp.

“Chết” mà chưa được “chôn”

Đại diện Công ty Cổ phần IMC Việt Nam cho biết, sự thiếu sự phân biệt giữa vốn cam kết góp và vốn thực góp vào công ty TNHH hai thành viên trở lên trong Luật Doanh nghiệp đang gây ra những điểm không phù hợp.

Bởi Luật Doanh nghiệp quy định phần vốn góp đối với thành viên công ty TNHH hai thành viên trở lên là phần vốn thành viên cam kết góp. Thành viên chịu trách nhiệm trong phạm vi phần vốn cam kết góp và theo quy định của luật, họ được hưởng quyền lợi cũng tương ứng với phần vốn cam kết góp. Tuy nhiên, trên thực tế, có những trường hợp thành viên chưa góp đủ số vốn cam kết mà vẫn được hưởng lợi nhuận từ số vốn đó.

Hay như luật chưa có quy định về việc góp vốn trong giai đoạn mới thành lập hay trong giai đoạn đang hoạt động, nên dẫn đến nhiều trường hợp Điều 30 của Luật Doanh nghiệp không được vận dụng. “Một điều quy định ra mà không được vận dụng thì quy định làm gì? “, vị đại diện của công ty IMC Việt Nam đặt vấn đề.

Còn theo ông Phan Vũ Anh, công ty Vinaconex, một trong những thông lệ trong các giao dịch kinh tế của Việt Nam hiện nay là thường xem xét tới con dấu của công ty. Đây được xem là vật để tạo lòng tin trong các giao dịch này. Tuy nhiên, trong các quy định liên quan đến việc sử dụng con dấu của doanh nghiệp hoặc những hành vi cất giữ, gây cản trở cho hoạt động của doanh nghiệp hoặc trường hợp mất con dấu… trong Luật Doanh nghiệp lại chưa đủ rõ, chưa có những hướng dẫn xử lý cụ thể.

Bà Lê Nga cũng phản ánh thêm rằng, doanh nghiệp xin “khai sinh” đã không biết ứng xử ra sao thì đến khi xin “khai tử” cũng chả biết xử lý thế nào. “Muốn khai tử, doanh nghiệp phải làm quyết toán thuế với cơ quan thuế, sau đó tiến hành trả dấu cho cơ quan công an và cuối cùng mới được nộp hồ sơ giải thể ở cơ quan quản lý Nhà nước về Đăng ký kinh doanh hoặc đầu tư.

Quá trình này kéo dài tới 6-9 tháng. Đây là thời gian tương đối dài và không cần thiết trong khi doanh nghiệp đã không còn tồn tại kể từ khi ra quyết định giải thể, nhưng nó vẫn buộc phải tồn tại vì chưa hoàn tất thủ tục giải thể, chẳng khác nào “chết mà không được chôn”, bà Nga phàn nàn.

VnEconomy

Chưa bao giờ bằng sáng chế lại trở thành một chủ đề nóng bỏng trên thị trường công nghệ thế giới như hiện nay. Hàng loạt vụ kiện tụng và khiếu nại giữa các hãng trong thời gian qua, hầu hết đều xoay quanh duy nhất 1 chữ, sở hữu trí tuệ. Tình hình lại càng thêm căng thẳng sau thương vụ Google mua lại Motorola Mobility với giá 12,5 tỷ USD. Những ông lớn hiện nay đều muốn sở hữu càng nhiều bằng sáng chế càng tốt, và đó là lý do để Apple, Nokia, Qualcomm và Google tham gia đấu giá mua lại InterDigital, một công ty đang có trong tay 8.800 bằng sáng chế về công nghệ không dây.

Mặc dù chưa diễn ra nhưng buổi đấu giá công ty InterDigital hứa hẹn sẽ rất kịch tính, vì các đại gia công nghệ đều đang rất thèm khát con số 8.800 bằng sáng chế. Giá trị thị trường của InterDigital vốn dĩ khoảng 3 tỷ USD, thì nay đã tăng đến 12,2% sau thông tin này. Buổi đấu giá đầu tiên được dời từ tuần sau sang sau ngày 5/9, và những công ty tham gia vòng đấu giá đầu tiên đang yêu cầu nới rộng thời gian đấu giá.

Google, hãng tìm kiếm nổi tiếng vừa tuyên bố bỏ 12,5 tỷ USD mua lại mảng di động của Motorola, cũng không hề nao núng trước ý định đấu giá InterDigital. Google đã từng mất 6.500 bằng sáng chế về công nghệ không dây của Nortel về tay Microsoft và Apple, nhưng với thương vụ Motorola, hãng sẽ có trong tay hơn 17.000 bằng sáng chế, và 7.500 bằng sáng chế đang chờ chứng nhận.

NGHỊ ĐỊNH

QUY ĐỊNH CHI TIẾT VÀ HƯỚNG DẪN THI HÀNH MỘT SỐ ĐIỀU CỦA LUẬT THUẾ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

CHÍNH PHỦ

Căn cứ Luật Tổ chức Chính phủ ngày 25 tháng 12 năm 2001;

Căn cứ Luật Thuế bảo vệ môi trường ngày 15 tháng 11 năm 2010;

Xét đề nghị của Bộ trưởng Bộ Tài chính,

NGHỊ ĐỊNH:

Chương 1.

NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Nghị định này quy định về đối tượng chịu thuế, căn cứ tính thuế, khai thuế, tính thuế, nộp thuế và hoàn thuế bảo vệ môi trường.

Điều 2. Đối tượng chịu thuế

Đối tượng chịu thuế thực hiện theo quy định tại Điều 3 của Luật Thuế bảo vệ môi trường.

1. Đối với xăng, dầu, mỡ nhờn quy định tại Khoản 1 Điều 3 của Luật Thuế bảo vệ môi trường là các loại xăng, dầu, mỡ nhờn gốc hóa thạch. Đối với nhiên liệu hỗn hợp chứa nhiên liệu sinh học và xăng, dầu, mỡ nhờn gốc hóa thạch, chỉ tính thu thuế bảo vệ môi trường đối với phần xăng, dầu, mỡ nhờn gốc hóa thạch.

2. Đối với dung dịch hydro-chloro-fluoro-carbon (ký hiệu là HCFC) quy định tại khoản 3 Điều 3 của Luật Thuế bảo vệ môi trường là loại gas dùng làm môi chất sử dụng trong thiết bị lạnh và trong công nghiệp bán dẫn.

3. Đối với túi ni lông thuộc diện chịu thuế (túi nhựa) quy định tại Khoản 4 Điều 3 của Luật Thuế bảo vệ môi trường là loại túi, bao bì nhựa mỏng làm từ màng nhựa đơn HDPE (high density polyethylene resin), LDPE (Low density polyethylen) hoặc LLDPE (Linear low density polyethylen resin), trừ bao bì đóng gói sẵn hàng hóa và túi ni lông đáp ứng tiêu chí thân thiện với môi trường theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

4. Đối với thuốc diệt cỏ thuộc loại hạn chế sử dụng, thuốc trừ mối thuộc loại hạn chế sử dụng, thuốc bảo quản lâm sản thuộc loại hạn chế sử dụng, thuốc khử trùng kho thuộc loại hạn chế sử dụng, quy định tại Khoản 5, 6, 7 và Khoản 8 Điều 3 Luật Thuế bảo vệ môi trường: Chi tiết thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 1269/2011/UBTVQH12 ngày 14 tháng 7 năm 2011 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về biểu thuế bảo vệ môi trường.

Chương 2.

CĂN CỨ TÍNH THUẾ

Điều 3. Số lượng hàng hóa tính thuế

Số lượng hàng hóa tính thuế được thực hiện theo quy định tại Điều 6 Luật Thuế bảo vệ môi trường. Trường hợp nhiên liệu hỗn hợp chứa xăng, dầu, mỡ nhờn gốc hóa thạch và nhiên liệu sinh học thì số lượng hàng hóa tính thuế chỉ tính cho số lượng xăng, dầu, mỡ nhờn gốc hóa thạch trong nhiên liệu hỗn hợp.

Điều 4. Mức thuế

Mức thuế cụ thể đối với từng hàng hóa chịu thuế thực hiện theo Biểu thuế bảo vệ môi trường do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành.

Chương 3.

KHAI THUẾ, TÍNH THUẾ, NỘP THUẾ VÀ HOÀN THUẾ

Điều 5. Khai thuế, tính thuế và nộp thuế

Khai thuế, tính thuế và nộp thuế thực hiện theo quy định tại Điều 10 Luật Thuế bảo vệ môi trường và pháp luật về quản lý thuế.

1. Đối với hàng hóa sản xuất bán ra, trao đổi, tiêu dùng nội bộ, tặng cho thực hiện khai thuế, tính thuế và nộp thuế theo tháng. Đối với hàng hóa nhập khẩu, hàng hóa nhập khẩu ủy thác thực hiện khai thuế, tính thuế và nộp thuế theo từng lần phát sinh.

2. Khai thuế, tính thuế và nộp thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn: Các công ty kinh doanh xăng dầu đầu mối thực hiện khai, nộp thuế bảo vệ môi trường và ngân sách nhà nước đối với lượng xăng dầu xuất, bán (bao gồm cả xuất để tiêu dùng nội bộ, xuất để trao đổi sản phẩm hàng hóa khác, xuất trả hàng nhập khẩu ủy thác, bán cho tổ chức, cá nhân khác; trừ bán cho công ty kinh doanh xăng dầu đầu mối khác) tại địa phương nơi kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng.

Bộ Tài chính quy định công ty đầu mối kê khai nộp thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

3. Khai thuế, tính thuế và nộp thuế bảo vệ môi trường đối với than thực hiện theo nguyên tắc: Than tiêu thụ nội địa phải khai, nộp thuế bảo vệ môi trường; than xuất khẩu không thuộc đối tượng chịu thuế bảo vệ môi trường. Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương hướng dẫn cụ thể quy định tại Khoản này.

4. Thuế bảo vệ môi trường chỉ phải nộp một lần đối với hàng hóa sản xuất hoặc nhập khẩu. Trường hợp hàng hóa xuất khẩu đã nộp thuế bảo vệ môi trường nhưng phải nhập khẩu trở lại Việt Nam thì không phải nộp thuế bảo vệ môi trường khi nhập khẩu.

Điều 6. Hoàn thuế

Hoàn thuế bảo vệ môi trường được thực hiện theo quy định tại Điều 11 Luật Thuế bảo vệ môi trường.

Đối với xăng dầu, quy định tại Khoản 2 Điều 11 Luật Thuế bảo vệ môi trường, người nộp thuế được hoàn số thuế bảo vệ môi trường đã nộp tương ứng lượng xăng dầu đã cung ứng. Người nộp thuế chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác về số liệu kê khai hoàn thuế. Trình tự, thủ tục kê khai, hoàn thuế được thực hiện theo quy định pháp luật về quản lý thuế và pháp luật về hải quan.

Chương 4.

ĐIỀU KHOẢN THI HÀNH

Điều 7. Hiệu lực và hướng dẫn thi hành

1. Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2012.

2. Quy định về thu phí xăng, dầu tại Nghị định số 78/2000/NĐ-CP ngày 26 tháng 12 năm 2000 của Chính phủ về phí xăng dầu và Quyết định số 03/2009/QĐ-TTg ngày 09 tháng 01 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ về điều chỉnh mức thu phí xăng, dầu hết hiệu lực thi hành kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành.

3. Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Nghị định này.

Điều 8. Trách nhiệm thi hành

Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.

Nơi nhận:
- Ban Bí thư Trung ương Đảng;
- Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ;
- Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc CP;
- VP BCĐTW về phòng, chống tham nhũng;
- HĐND, UBND các tỉnh, TP trực thuộc TW;
- Văn phòng Trung ương và các Ban của Đảng;
- Văn phòng Chủ tịch nước;
- Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội;
- Văn phòng Quốc hội;
- Tòa án nhân dân tối cao;
- Viện Kiểm sát nhân dân tối cao;
- Kiểm toán Nhà nước;
- Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia;
- Ngân hàng Chính sách Xã hội;
- Ngân hàng Phát triển Việt Nam;
- UBTW Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;
- Cơ quan Trung ương của các đoàn thể;
- VPCP: BTCN, các PCN, Cổng TTĐT, các Vụ, Cục, đơn vị trực thuộc, Công báo;
- Lưu: Văn thư, KTTH (5b).